CDA  – Samen Succesvol voor Wassenaar
Pauw Wassenaar

Begrotingsdebat Wassenaar 30 oktober 2013.

Reacties uitgeschakeld voor Begrotingsdebat Wassenaar 30 oktober 2013.

Begrotingsraad 30 oktober 2013
Inbreng CDA-fractie

Voorzitter,

De CDA-fractie begint graag met een compliment aan het college en de ambtelijke organisatie voor deze begroting, de laatste van deze raadsperiode. Een begroting die in 2014 sluitend is, overzichtelijk en goed leesbaar is en bovendien goede bouwstenen aanreikt voor de komende periode.

Het CDA complimenteert het college overigens niet alleen met de begroting maar hecht er ook aan vandaag een compliment te maken aan de drie wethouders die na een bestuurscrisis, begin dit jaar aantraden als ‘wethouders van buiten’ en kans hebben gezien de zaken snel op te pakken, bestuurlijke rust te brengen en de uitvoering van beleid voortvarend ter hand te nemen. Dit alles op basis van een akkoord dat inhoudelijk door alle partijen behalve Groen Links werd gesteund. De inzet om na de bestuurscrisis – die wij bestuurlijk overigens nog steeds volstrekt onverantwoord achten – te werken aan een zo breed mogelijke samenwerking met ‘wethouders van buiten’ is dit jaar de juiste oplossing gebleken. Wij zijn deze “interim-wethouders” zeer erkentelijk dat zij deze rol op zich hebben willen nemen.

Het is een wat saaie begroting, maar dat is voor een laatste begroting van een raadsperiode terecht en dus eigenlijk ook een compliment. Centraal staat de continuïteit van beleid en het afronden van projecten. Nieuwe keuzes worden terecht overgelaten aan de nieuwe raad en een nieuw college. Dat die belangrijke – en bepaald geen eenvoudige – keuzes zullen moeten maken is duidelijk. Het meerjaren perspectief geeft immers aan dat we komende jaren te maken zullen krijgen met forse tekorten en de inmiddels verschenen najaarsnota maakt dat beeld nog somberder. Het is daarom goed dat alle partijen de komende maanden zullen moeten laten zien welke keuzes zij komende raadsperiode willen maken en dat de kiezer zich daar in maart over uit kan spreken.

Wij hopen overigens dat Wassenaar met die komende verkiezingen de periode – die te vaak gekenmerkt werd door onderling gekrakeel, het al dan niet bewust beschadigen van personen, negatieve publiciteit en deuken in het imago van onze gemeente – ook echt af kan sluiten. Dat de Wassenaarse politiek laat zien dat we wel degelijk in staat zijn om op een volwassen en professionele manier te doen wat onze inwoners terecht van ons verwachten: goede zakelijke debatten voeren en verstandige, democratische besluiten nemen. We kunnen onze tijd en geld immers wel beter gebruiken dan voor conflicten, onderzoeken en onderlinge juridische procedures. Ik hoop dan ook van harte op een stevige, maar vooral ook faire verkiezingscampagne, met respect voor elkaar en voor de kiezer.

Voorzitter, uit het meerjaren perspectief komt een gemengd beeld naar voren:

a. dat we er op dit moment financieel prima voorstaan.
b. dat er door de bezuinigen vanuit de rijksbegroting de komende jaren een fors structureel tekort zal ontstaan in de exploitatie
c. dat er – en dat is misschien nog wel het meest lastige – nog zo enorm veel onduidelijkheid bestaat hoe het beleid van dit kabinet financieel en beleidsmatig voor ons gaat uitpakken

a. Een gezonde uitgangspositie

Zoals ook weer uit het onlangs verschenen rapport van onze Rekenkamercommissie bleek, staan we er financieel goed voor. Wassenaar beschikt over een riante vermogenspositie (niet veel gemeenten hebben een reserve die groter is dan de hele jaarlijkse exploitatie!) en we kunnen een stootje hebben. Overigens mogen we daar best eens kritisch naar kijken en afwegen of we die middelen wel optimaal benutten. Zeker nu het kabinet ons oplegt dat we alleen bij het rijk onze gelden mogen beleggen (het zgn. schatkistbankieren) en het rendement van de reserves daardoor flink zal teruglopen. Het is toch eigenlijk bizar dat het kabinet de gemeente wel in staat acht om grote, nieuwe taken op te pakken, maar niet in staat zou zijn om goed met z’n reserves om te gaan.

Het grootste deel van die reserves bestaat overigens uit de opbrengst van de Nuon-aandelen. Daarvan hebben we nog één tranche te gaan (ter grootte van 16 mln. Euro). Inmiddels gaat het echter beduidend slechter in de energiesector en gonst het van de geruchten. Voorzitter, kan het college al aangeven welke risico’s we daarbij lopen? M.a.w. hoe zeker is het dat we ook dat laatste bedrag zullen ontvangen?

b. Tekorten

Met name de bezuinigen van het rijk leiden de komende jaren tot tekorten in de exploitatie die oplopen tot maar liefst een miljoen euro structureel per jaar. Daarbij moeten we ons realiseren dat in deze begroting heel bewust alle posten al kritisch bezien zijn en alle onderbestedingen zijn afgeraamd. Simpel gezegd: alle ruimte is er wel uitgeperst. Dat betekent dat strikt moet worden aangestuurd en alle uitgaven kritisch moeten worden bekeken.

Wij zijn blij met het overzicht dat is opgenomen in de begroting van de mogelijke bezuinigingsscenario’s en de vergelijking van de uitgaven die wij op allerlei terreinen doen vergeleken met andere gemeenten. Het maakt zaken inzichtelijk en kan ook helpen om onze inwoners te laten zien hoe gelden besteed worden. Bijvoorbeeld dat wij zo’n 200% per inwoner meer uitgeven aan verkeersplannen en –projecten dan in andere gemeenten, of een kwart meer aan sport en sportaccommodaties.

Tegelijkertijd roept het overzicht ook vragen op. Hoe kan het bijvoorbeeld dat wij per inwoner bijna twee keer zo veel uitgeven aan de burgerlijke stand en het bevolkingsregister? Het gaat te ver om vandaag uitleg te vragen over alle posten en bedragen, maar wel vragen we het college om dit overzicht alvast verder uit te werken en te onderbouwen, zodat de nieuwe raad straks de juiste keuzes kan maken.

Het overzicht brengt ons ook op de suggestie om bij belangrijke besluiten in de toekomst dit soort vergelijkingen meteen mee te wegen. Kan het college een voorstel doen hoe we dat structureel kunnen vormgeven?

c. Onzekerheid

Met name op sociaal terrein komen er grote en ingrijpende veranderingen op ons af. De overheveling van taken van rijk naar gemeenten vormen zowel beleidsmatig als financieel een grote uitdaging. De decentralisatie van de jeugdzorg, de nieuwe participatiewet en uitbreiding van de WMO vanuit de AWBZ zullen een groot beroep doen op de organisatie en op de financiën.

In deze hele decentralisatie zit iets dubbels. Dat de gemeente meer zeggenschap en taken krijgt op deze terreinen, juichen wij toe. Als gemeente zijn we in beginsel in staat om meer maatwerk te leveren en oplossingen te creëren voor individuele problemen en zorgvragen. Dit kabinet gebruikt de decentralisatie echter ook meteen om enorme bezuinigingen door te voeren en de daaruit voortkomende problemen op het bordje van de gemeenten te leggen. Onder het mom dat gemeenten het wel efficiënter kunnen organiseren, wordt er gigantisch gekort op de budgetten en gemeenten moeten maar zien hoe ze dat oplossen.

Natuurlijk wil en zal het CDA er pal voor staan dat we deze nieuwe taken goed gaan invullen. Dat we er met elkaar voor zorgen dat “Meedoen in Wassenaar” geen loze kreet is en voorkomen dat er mensen tussen wal en schip vallen. Tegelijkertijd moeten we ook blijven uitleggen dat het het rijk is dat ons dwingt tot moeilijke keuzes die mensen echt zullen raken. Het CDA zal zich daarbij blijven inspannen om binnen de beperkt financiële kaders op te komen voor de mensen die zijn aangewezen op hulp en ondersteuning en daarbij een beroep moeten doen op de gemeente.

In de begroting wordt daarbij terecht gewezen op de onmisbare en steeds belangrijkere rol van vrijwilligers en mantelzorgers. Hun onbaatzuchtige inzet is cruciaal en verdient alle ondersteuning van de gemeente. De gemeente moet een actief beleid ontwikkelen om de vrijwilligers te ondersteunen en de werving van nieuwe vrijwilligers een impuls te geven. Daarom vragen wij het college om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om er binnen de huidige subsidiekaders, professionele ondersteuning van de vrijwilligerscentrale te realiseren. (graag een toezegging op dit punt)

In dat kader noem ik ook het belang van de wettelijk verplichte Maatschappelijke stage. Een belangrijk en succesvol instrument om jongeren te betrekken bij maatschappelijke initiatieven, maar dat helaas ook door dit kabinet wordt wegbezuinigd. Recent onderzoek wijst uit dat ook maar liefst 83% van de schoolleiders heel enthousiast is over de huidige regeling en pleit voor handhaving.

Wij vragen het college om alles op alles te zetten om de maatschappelijke stage in Wassenaar te behouden. (afhankelijk van uw reactie, overwegen wij in tweede termijn hierover een motie in te dienen)

Het vorige en huidige college is er in geslaagd om een nieuw subsidiebeleid te ontwikkelen dat ondanks soms pijnlijke ingrepen, kan rekenen op groot draagvlak. Compliment daarvoor.

In de discussie die we daar ook vorig jaar over voerden werd terecht de link met het accommodatiebeleid gelegd. De afspraak was dat de huren verhoogd zouden worden naar een marktconform niveau en dat negatieve effecten daarvan worden gecompenseerd in de subsidie. Een uitgangspunt dat de toenmalige wethouder Financiën echter weigerde op te nemen in de begroting en ons zelfs verwijtte dat we het niet begrepen. Wij hechten er zeer aan te benadrukken dat wij dit nog steeds als uitgangspunt hanteren en vragen een toezegging van het college dit te zullen uitvoeren.

Wassenaar in regio

Voorzitter, met name de grote decentralisatie-operatie vereist dat wij op verschillende terreinen nauw samenwerken met andere gemeenten. Wij juichen het toe dat daar ook initiatieven voor worden ondernomen.

De integratie van de ambtelijke organisatie met Voorschoten blijkt voorspoedig te lopen en z’n vruchten af te werpen. Compliment daarvoor aan de medewerkers van beide gemeenten!

Ik voeg daar wel meteen aan toe dat het CDA verdergaande stappen niet zal steunen. Ook in ons nieuwe verkiezingsprogramma staat klip en klaar dat een bestuurlijke fusie wat betreft het CDA ook de komende jaren niet aan de orde is.

Met name op sociaal terrein wordt de samenwerking met Voorschoten en Leidschendam-Voorburg geïntensiveerd. Op zich een goede zaak, maar wij beklemtonen wel dat Wassenaar zijn eigen beleidskeuzes moet kunnen blijven maken. Het kan bijvoorbeeld niet zo zijn dat wij – omdat we de uitvoering van de wsw hebben ondergebracht bij Leidschendam-Voorburg – ineens niet meer zouden kunnen samenwerken met de Maregroep waar we buitengewoon goede ervaringen mee hebben. Ook geldt dat voor ons minima- en kwijtscheldingsbeleid waarbij we zelf onze keuzes moeten kunnen blijven maken. In de begroting wordt bijna zijdelings opgemerkt dat dit beleid in 2014 herzien zal worden. Voorzitter, is daar al iets meer over te melden?

Sprekend over de regionale samenwerking, wil ik ook vandaag opmerken dat het CDA zich zorgen maakt over de ontwikkelingen rond de totstandkoming van de Metropoolregio Den Haag Rotterdam (MRDR) en de voorgenomen ontmanteling van Haaglanden. Het stadsgewest Haaglanden heeft afgelopen jaren bewezen een nuttig samenwerkingsverband te zijn op allerlei terreinen. Niet alleen op het gebied van verkeer en vervoer, maar bijvoorbeeld ook op het terrein van de jeugdzorg, milieu, wonen en veiligheid. Wij pleiten er dan ook voor om Haaglanden in stand te houden, wellicht in lichtere vorm, als samenwerkingsverband tussen de gemeenten in onze regio.

Over een ander samenwerkingsverband, te weten Avalex, is afgelopen maanden vaak door onze raad gesproken en heeft Antoon Claasen heeft een uitstekend rapport “Het gouden ei dat afval heet en grondstof is” geschreven. Op 7 oktober is er een bijeenkomst geweest van de zes raden van de Avalex-gemeenten. Om te komen tot een goede afstemming en de opstelling van een gezamenlijke en duurzame visie, is daarbij besloten om een gezamenlijke motie op te stellen, die bedoeld is als ruggensteun vanuit de raden naar de colleges, om te komen tot een gezamenlijk beleid van de betrokken gemeenten, om Avalex gezond te maken en eventueel de aanpassing van de governance-structuur van Avalex.

Hierbij bied ik u de motie aan met het verzoek deze te betrekken bij de verdere beraadslagingen.

Voorzitter, een aantal opmerkingen over het hoofdstuk Wassenaar ontwikkelt

Het zal u niet verbazen dat ik daarbij begin met de ontwikkelingen rond het voormalig Marine Vliegkamp Valkenburg, een onderwerp dat ons zeer na aan het hart ligt.

Net voor de zomer heeft een krappe meerderheid van de gemeenteraad van Katwijk ingestemd met het Masterplan Valkenburg. Een plan dat op essentiële punten afwijkt van het eerder vastgestelde Structuurplan en verregaande gevolgen heeft voor Wassenaar en voor onze noordelijke groene buffer. (het is nog steeds betreurenswaardig dat een meerderheid van de Wassenaarse raad zichzelf buitenspel geplaatst heeft, door in 2008 af te haken van het ontwikkelingsproces)

De buffer dreigt door het Masterplan onherstelbaar te worden aangetast en bovendien heeft de Katwijkse raad hiermee zelfs uitgesproken dat er gebouwd moet worden op Wassenaars grondgebied. Wat ons betreft is het onbestaanbaar dat Wassenaar hier lijdzaam toekijkt en wij zullen klip en klaar moeten uitspreken dat Wassenaar niet zal meewerken aan de uitvoering van dit Masterplan. Vandaar dat ik graag nu namens alle fractievoorzitters meteen een motie indien waardoor de raad van Wassenaar een duidelijk signaal kan afgeven.

Het CDA complimenteert het college met de voortvarendheid waarmee de achterstanden wat betreft de bestemmingsplannen worden ingelopen. Nog twee bestemmingsplannen te gaan en we voldoen weer aan alle wettelijke vereisten. Verder wordt aangekondigd dat in 2014 de structuurvisie zal worden geactualiseerd. Kan het college toelichten welk traject u daarbij voor ogen heeft en hoe de Wassenaarders daarbij betrokken zullen worden?

Onder dit hoofdstuk valt ook de paragraaf Economie en bedrijvigheid. Onze economie, helaas ook in Wassenaar, heeft het zwaar, maar in de begroting worden nauwelijks concrete voorstellen gedaan om die te versterken. We lezen dat “gemeentelijke en regionaal sociaal economische ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvestigingbeleid worden op de voet gevolgd”, maar van concrete ideeën is geen sprake. Gelukkig heeft een meerderheid ons initiatief voor het instellen van een ondernemersfonds gesteund en daar hebben we grote verwachtingen van. Wel zullen we dit goed moeten monitoren en in overleg met de ondernemers bereid moeten zijn om aanpassingen door te voeren waar dat nodig is. Vorig jaar is ook een nieuwe detailhandelsnota vastgesteld. Kan het college toezeggen dat deze nota op korte termijn is samenspraak met ondernemers en de centrummanager wordt uitgewerkt in een concreet actieplan?

Tot slot

Een reactie geven op een begroting in slechts 15 minuten is eigenlijk nauwelijks te doen. Dat dwingt tot keuzes en er zijn dan ook talloze onderwerpen en terreinen waar ik niet op ingegaan ben. Dat betekent uiteraard niet dat die onderwerpen voor het CDA niet belangrijk zouden zijn. Onderwerpen als veiligheid, wonen en verkeer – om er maar een paar te noemen – zijn immers van enorm belang voor het leefklimaat in onze gemeente. Maar een begroting is vooral ook een overzicht van voornemens en plannen. Wij zien er naar uit om met dit en het college dat volgend jaar zal aantreden, over al die plannen nog uitvoerig van gedachten te wisselen.

Deel dit artikel!

Reacties zijn gesloten